Het eindrapport van het meerjarig onderzoek in de pilot pgp’s
Tussen 2020 en 2025 is de pilot pgp’s in de gl en tl gemonitord en geëvalueerd onder begeleiding van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs. Onlangs hebben de onderzoekers onder leiding van Marjolein Muskens van KBA Nijmegen de eindrapportage opgeleverd. Dit onderzoek geeft een goed beeld van de (eerste) ervaringen met de pgp’s als examenvak in het curriculum van de gl en tl. Dit eindrapport en de voorgaande tussenrapportages zijn te vinden op www.nko.nl/onderzoeksprojecten.
Het onderzoek is uitgevoerd door een consortium bestaande uit ResearchNed, Sardes, ROA, SEO, en KBA Nijmegen. Uit het eindrapport blijkt dat de pgp’s zorgen voor een rijkere leeromgeving en ruimte voor waardering van andere houdingen, kennis en vaardigheden en daarmee een bredere talentontwikkeling. Ook zien de onderzoekers verhoging van de motivatie bij leerlingen die een pgp volgen. Pgp’s bieden leerlingen een andere manier van leren, waarin zij meer ruimte krijgen voor zelfstandig en praktijkgericht werken, een beter zelfbeeld ontwikkelen, zich beter voorbereiden op het vervolgonderwijs, en meer leerplezier en motivatie krijgen. Leraren waarderen het dat zij zelf vorm kunnen geven aan de pgp’s (met eigen opdrachten en netwerken) omdat er veel ruimte is voor een eigen invulling door de school. Met name de mogelijkheden om leerlingen een breed perspectief mee te geven, wordt gewaardeerd. Hierdoor kunnen scholen “meer inspelen op de behoefte van leerlingen en zorgen voor meer maatwerk.” Leerlingen waarderen vooral het praktische karakter van het praktijkgerichte vak en het werken aan opdrachten.
De meeste scholen geven aan dat het pgp goed aansluit op de bredere trend naar meer praktijkgericht leren in het voortgezet onderwijs en die richting versterkt. In dat kader is op een deel van de scholen gemeld dat het pgp gaandeweg minder een 'project' wordt en dat de docenten van meerdere pgp’s binnen een school een vakgroep/sectie gaan vormen. Hier lijkt institutionalisering van het vak binnen de schoolorganisatie gaande.
Daarbij benoemen de onderzoekers wel een aantal randvoorwaarden voor een goede implementatie van het pgp: voldoende tijd voor het ontwikkelen en uitvoeren van opdrachten, een goede organisatorische inpassing in het curriculum en een docententeam met passende vaardigheden voor het begeleiden van praktijkgericht onderwijs. Ook wordt genoemd dat de personele en overige kosten van een pgp hoger zijn dan een ander algemeen vak.
Al met al is deze ervaring met praktijkgericht onderwijs in de vorm van een praktijkgericht vak, dat inmiddels in het curriculum van de gl en tl een vaste plek als examenvak heeft gekregen, positief gebleken, en gaan steeds meer scholen verder met het aanbieden daarvan in hun onderwijs.